Mang nghệ thuật truyền thống đến gần thế hệ trẻ

So với một vài năm trước, có lẽ nghệ thuật truyền thống còn là một loại hình nghệ thuật tương đối xa lạ đối với thế hệ trẻ hiện nay. Tuy nhiên, trước nguy cơ mai một thì nghệ thuật truyền thống lại được phát triển và truyền bá rộng rãi trở lại với mong muốn gìn giữ và phát huy nét đẹp truyền thống của dân tộc.

Chèo là một loại hình nghệ thuật truyền thống

Hát chèo là một loại hình sinh hoạt văn hóa nghệ thuật khá lâu đời. Theo những tin tức được tìm hiểu từ lịch sử, Kinh đô Hoa Lư – Ninh Bình được coi là đất tổ của sân khấu chèo, và người sáng lập chính là bà Phạm Thị Trân, một vũ ca tài ba trong hoàng cung thời Đinh vào khoảng thế kỷ X. Sau này, loại hình nghệ thuật biểu diễn này đã được phát triển rộng rãi ra Đồng bằng Bắc Bộ. Địa bàn phổ biến từ Nghệ – Tĩnh trở ra.

Chèo bắt nguồn từ âm nhạc và múa dân gian, nhất là trò nhại xuất hiện từ thế kỳ X. Qua thời gian, người Việt đã dần phát triển các tích truyện ngắn của chèo dựa trên trò nhại này thành các vở diễn trọn vẹn với độ dài hơn.

Quá trình tìm kiếm cách thể hiện các tích mới, nhận vật mới, tình huống mới, các nghệ nhân đã phải đi vay mượn từ các loại dân ca, dân vũ trò diễn dân gian và “chèo hóa” chúng dần sao cho phù hợp với hoàn cảnh và thị hiếu, và dần trở thành vốn nghề nhà. Không loại trừ những cái mới, không thể không sáng tạo, ban đầu có thể còn có chút vụng về, gồ ghề, nhưng về sau được người này người kia thay nhau uốn nắn sửa sang mà thành hay dần, đẹp dần, với sức diễn tả mạnh dần.

Chèo – một loại hình văn hóa truyền thống cần được giữ gìn và phát huyChèo – một loại hình văn hóa truyền thống cần được giữ gìn và phát huy

Chèo – một loại hình văn hóa truyền thống cần được giữ gìn và phát huy

Khác với tuồng, chèo thường miêu tả cuộc sống bình dị của những người dân thường. Khát vọng có một cuộc sống yên bình giữa xã hội phong kiến còn đầy loạn lạc và bất công, nhiều vở chèo còn diễn tả được cuộc sống vất vả và đức hi sinh đáng quý của những người phụ nữ xưa.

Có một số vở chèo nổi tiếng có thể bạn đã từng được nghe nói đến hay được xem, được nghe như Quan Âm Thị Kính; Tống Trân – Cúc Hoa; Súy Vân; Hồn Trương Ba, da Hàng Thịt;… Những tác phẩm này dường như đã ăn sâu vào lịch sử nghệ thuật chèo Việt Nam.

Nghệ thuật chèo đến với thế hệ trẻ như thế nào?

Qua nhiều hình thức, gián tiếp hay trực tiếp, nhằm gìn giữ và phát huy nghệ thuật truyền thống thì nghệ thuật chèo đang được đến gần gần hơn với giới trẻ. Thay vì địa điểm diễn chèo quen thuộc, các nhóm biểu diễn chọn sân trường là nơi đưa nghệ thuật chèo đến với người trẻ. Điều này được nhiều trường từ trung học phổ thông đến đại học, cao đẳng tương đối hưởng ứng.

Hơn thế nữa, việc người trẻ đưa nghệ thuật chèo đến với giới trẻ, vừa gần gũi, thân quen, lại vừa dễ dàng chạm đến tâm hồn những người trẻ chưa từng tiếp xúc hay quan tâm đến loại hình nghệ thật truyền thống này.

Qua sự tìm hiểu tin tức, nhóm người trẻ của Chèo 48h với dự án “Tôi chèo về quê hương” đã đi đến nhiều trường đại học, đem đến cho các bạn sinh viên một trải nghiệm mới, một nét truyền thống xa lạ mà thân quen.

Nhiều vở chèo đã được biểu diễn tại các trường đại học

Nhiều vở chèo đã được biểu diễn tại các trường đại học

Bạn Nguyễn Văn Đại, sinh viên Cao đẳng Y dược TPHCM có chia sẻ: “Mình đã được tiếp xúc và biết đến chèo từ khi còn là một học sinh cấp 3. Trước đó, hầu như học sinh chúng tôi cũng đều ca than rằng không thích cũng không biết tại soa phải xem cái này. Tuy nhiên, khi được hòa tâm hồn cùng vào những vở chèo, chúng tôi đều cảm nhận được một vẻ đẹp truyền thống thu hút và hấp dẫn của chèo hơn bao giờ hết. Quả thật, giới trẻ như chúng tôi cần được biết đến nghệ thuật truyền thống nhiều hơn nữa để thấy yêu thêm, gắn bó thêm với loại hình văn hóa dân tộc này.”

Với cảm nhận tích cực của một người trẻ như vậy, có lẽ nếu ai chưa từng cũng nên thử tiếp xúc và cảm nhận một vở chèo để thấy yêu hơn cái nét đẹp truyền thống mà thế hệ trước đã sáng tạo, giữ gìn và phát triển cho đến tận ngày nay.

Facebook Comments
Rate this post